Okulistyka dziecięcaOkulistyka dziecięca to nie to samo co okulistyka dorosłych “tylko dla dzieci”.

To zupełnie inna dziedzina medycyny. Dzieci chorują na inne choroby albo na podobne tylko inaczej.

Oko dziecka zbudowane jest nieco odmiennie, potrzebuje innego “podejścia”. Z drugiej strony narząd wzroku u dzieci jest na tyle plastyczny, że można z łatwością wyleczyć wady wzroku, których nie można wyleczyć u dorosłych.

Dlatego okulistyka dziecięca to bardzo “poważny i trudny kawałek“ okulistyki.

W naszej klinice badamy i leczymy wcześniaki, małe dzieci i młodzież. Nasi specjaliści zarówno lekarze jak i personel średni cechują się ogromną wiedzą i wieloletnim doświadczeniem.

W ramach okulistyki dziecięcej oferujemy:

  • pełną diagnostykę i korekcję wad wzroku (dopasowywanie okularów lub szkieł kontaktowych)
  • diagnostykę i leczenie krótkowzroczności
  •       badanie dna oka
          pomiar ciśnienia w oku

  • leczenie alergii i stanów zapalnych oczu
  • diagnostykę drożności dróg łzowych
  •       diagnostykę zeza

  • leczenie zeza Warszawa
  • terapię widzenia
  • ćwiczenia ortoptyczne – wykonuje je doświadczony ortoptysta Warszawa
  • ortoptyka Warszawa – pełne badanie ortoptyczne
  • terapię zaburzeń widzenia obuocznego
  • diagnostykę i leczenie problemów szkolncyh wywołanych przez oczy

Jak wcześnie można badać oczy dziecka?

Oczy dziecka można zbadać od razu po urodzeniu. Nie jest to jednak zwykle konieczne.

Jeżeli dziecko urodzone jest jako wcześniak lub z niską masą urodzeniową to istnieje ryzyko rozwoju retinopatii wcześniaczej. Jeżeli ta choroba jest szybko zdiagnozowana i leczona jej złe skutki mogą być niewielkie. Jeżeli natomiast dać jej się rozwijać zawsze spowoduje pogorszenie stanu oczu.

Jeżeli dziecko urodziło się za wcześnie lub ma niską masę koniecznie trzeba je skonsultować z lekarzem okulistą. Zwykle takie dzieci przechodzą pierwsze badanie jeszcze w szpitalu. Trzeba jednak kontynuować badanie po wypisaniu matki i dziecka do domu.

Jakie objawy u dziecka powinny zaniepokoić opiekuna?

Dziecko może nie powiedzieć, że źle widzi. Po pierwsze dlatego że nie mówi. Po drugie dlatego że nie wie jak to jest widzieć dobrze.Widzenie jakie ma jest jedynym jakie zna.

Objawy jakie powinny zaniepokoić rodziców to

  • zezowanie czyli uciekanie oka na bok ( może uciekać jedno oko lub obydwa)
  • mrużenie oczu podczas przypatrywania się różnym przedmiotom
  • częste tarcie oczu
  • trzymanie książek blisko oczu
  • niechęć do czytania czy pisania
  • nieumiejętność pisania w prostej linii
  • trzymanie głowy przekręcownej ułożonej w innej pozycji, nie na wprost podczas ogładania telewizji czy czytania
  • trudności z rozpoznawaniem przedmiotów w słabo oświetlonym pomieszczeniu lub wieczorem
  • trudności z rozpoznawaniem kolorów

Niepokojące mogą być również problemy pozornie nie związane z widzeniem, takie jak trudności w odrabianiu lekcji czy uczeniu się. Probemy z koncentracją lub niemożliwość kończenia zadań przedszkolnych czy szkolnych to może być również wynik problemów z oczami.

Zawsze należy zbadać okulistycznie dziecko jeżeli podejrzane jest o problemy typu dyslekcja, dysgrafia, dyskalkulia itp.

Jak często należy badać wzrok dziecka ?

Jeśli nie dzieje się nic niepokojącego, dziecko powinno przejść rutynowe badanie wzroku podczas bilansu czyli kiedy skończy rok, dwa i cztery latka.

Jeżeli macie Państwo pewność, że badanie okulistyczne podczas bilansu było wykonane prawidłowo to nie musicie zgłaszać się na kontrolę do lekarza okulisty dziecięcego.

Proszę pamiętać, że ocena widzenia u bardzo małych dzieci jest trudna. Właściwie staje się ona możliwa gdy dziecko ma około 2 lat i może powiedzieć, że widzi. Dlatego dobrze jest zgłosić się na wizytę do lekarza okulisty dziecięcego gdy dziecko zacznie lepiej mówić. Badanie dwulatka pozwoli wystarczająco wcześnie wykryć potencjalne wady wzroku. Najważniejsze jest jednak aby kolejną wizytę przeprowadzić przed pójściem dziecka do szkoły. Wad wzroku a szczególnie niedowidzenie musi być skorygowane i leczone przed rozpoczęciem nauki w szkole. Najlepiej aby zrobić to do 7- 8 roku życia. Niezwykle istotna jest również kontrola wzroku dzieci w okresie dojrzewania, kiedy przechodzą duże zmiany fizyczne. Oczy dzieci mają bardzo sprawne mięśnie – to oznacza, że wada wzroku może być ukryta przez wiele lat. Młode sprawne oko przez wiele lat może tak silnie pracować aby wady nie pokazać. Podczas badania okulistycznego dzieci, do oczu wpuszczane są krople, które powodują, że mięśnie w oku przestają pracować na jakiś czas i wtedy oczy pokazują całą wadę jaką mają. To umożliwia prawidłową diagnozę i prawidłowe zapisanie okularów.Należy się zatem przygotować na wpuszczanie kropli do oczu podczas konsultacji okulisty.

Co to jest leniwe oko?

Często słyszy się takie określenie “leniwe oko”. Jest to popularna nazwa na oko niedowidzące czyli takie, które jest zdrowe a mimo to nie widzi dobrze.

Takie “leniwe oko” zwykle ma wadę, która jeżeli nie będzie zaopatrzona okularami spowoduje, że oko nie nauczy się widzieć dobrze. Często takie “leniwe oko”, które nie widzi dobrze ustawia się w zezie czyli “patrzy gdzieś w bok”.

Poprawić widzenie “leniwego oko” najlepiej jest do 7- 8 roku życia dziecka. Później jest to o wiele trudniejsze a u dorosłej osoby już niemożliwe. Dlatego koniecznie należy sprawdzać widzenie dzieci przed rozpoczęciem szkoły. To ostatni moment kiedy można jeszcze wpłynąć na widzenie dziecka.

Jak leczy się zeza?

Leczenie zeza dotyczy najczęściej dzieci. Zez zdarzają się w wieku dorosłym ale jest on spowodowany innymi chorobami niż u dzieci i zwykle leczy się go operacyjnie.

Leczenie zeza u dzieci powinno być rozpoczęte możliwie jak najwcześniej – daje to szansę na lepszy efekt terapii. Jest to leczenie zwykle długotrwałe, czasem żmudne i zawsze musi być dostosowane do indywidualnych przypadków.

Zez to nie tylko nieprawidłowe ustawienie gałki ocznej. W zezującym oku pojawiają się również inne zaburzenia, np. niedowidzenie. Oko niedowidzące to takie, które nawet z najlepszą korekcją okularową nie widzi dobrze. Dzieje się tak dlatego, że mózg nauczył się ignorować obraz z zezującego oka, ponieważ nie patrzy ono na wprost i wysyła błędne sygnały. Nie ma możliwości aby oko, które źle widzi “patrzyło prosto”. Dlatego pierwszym etapem leczenia zeza jest poprawa ostrości wzroku zezującego oka. Robi się to na różne sposoby – główna zasada leczenia jest taka, że trzeba zmusić chore oko do patrzenia. Można w tym celu przepisać okulary, wykonywać ćwiczenia. Często stosowaną metodą jest zasłanianie zdrowego oka, aby to zezujące nauczyło się patrzeć i widzieć.

Leczenie zeza jest procesem skomplikowanym i wieloetapowym. Musi opierać się na współpracy lekarza okulisty dziecięcego i ortoptysty, prowadzącego ćwiczenia wzrokowe. Niekiedy mimo leczenia zachowawczego zez musi być operowany, np. ze względu na to, że odchylenie oka jest bardzo duże. Operacja zeza to operacja wykonywana na mięśniach, które zawiadują okiem. Należy pamiętać, że sama operacja nie pomoże jeżeli oko zezujące nie zostało wcześniej przygotowane odpowiednimi ćwiczeniami, które nauczyły to oko patrzeć. Wykonanie operacji na nieleczonym wcześniej oku, może dać tylko krótkotrwały efekt, albo spowodować pojawienie się zeza innego rodzaju.

Krótkowzroczność u dzieci

Krótkowzroczność jest coraz częstszą wadą wzroku. Najważniejszym skutkiem krótkowzroczności jest gorsza ostrość wzroku w dal. Postęp krótkowzroczności można spowolnić.

Dlaczego krótkowzroczność powiększa się?

Najczęstszą przyczyną rozwoju krótkowzroczności u dzieci i młodzieży jest wydłużenie się gałki ocznej.

oko bez wady wzroku – promienie padają na siatkówkę i tam powstaje obraz, widzenie jest dobre

oko z krótkowzrocznością – promienie zbiegają się przed siatkówką, bo oko jest „za długie”, na siatkówce powstaje obraz nieostry, widzenie w dal jest złe

Za rozwój krótkowzroczności odpowiadają zarówno czynniki genetyczne, czyli cechy przekazane dziecku przez rodziców, jak i czynniki środowiskowe, czyli sposób, w jaki żyjemy.

Badania naukowe pokazują, że krótkowzroczność pojawia się wcześniej u dzieci, które przez większość dnia wysilają wzrok do patrzenia z bliska.

Udowodniono również, że najlepszym sposobem zapobiegania krótkowzroczności jest spędzanie przez dziecko około dwóch godzin dziennie na świeżym powietrzu.

Czy możemy przewidzieć, jak duża będzie wada u mojego dziecka?

W przypadku najpopularniejszej krótkowzroczności tak zwanej szkolnej, średni przyrost wady mieści się w zakresie od 0,5 D do 1,0 D rocznie (D to skrót od słowa dioptria. Jest to jednostka, za pomocą której podaje się wielkość wady wzroku). Krótkowzroczność szkolna przestaje zwiększać się około 15 roku życia.

Czy można spowolnić rozwój krótkowzroczności?

Ostatnie badania nad rozwojem krótkowzroczności u dzieci pokazały, że lek atropina podawany w kroplach może spowalniać rozwój tej wady wzroku.

Do wykorzystania są również specjalne soczewki kontaktowe. Metody te pozwalają na zahamowanie krótkowzroczności o około 50%.

Ważna jest również higiena pracy wzrokowej, czyli zachowanie równowagi pomiędzy patrzeniem z bliska a odpoczynkiem dla oczu.

Dlaczego atropina jest preferowaną metodą spowalniania przyrostu krótkowzroczności?

Atropina w stężeniu 0,01% podawana w kroplach do oczu jest najlepszą obecnie metodą hamowania postępu krótkowzroczności u dzieci. Atropina o niskim stężeniu 0,01% zapewnia bardzo dobre efekty i z uwagi na małą koncentrację substancji czynnej jest bezpieczna również przy długotrwałym stosowaniu. Jedyne odnotowane skutki uboczne to nieznaczne powiększenie źrenic i obniżenie sprawności akomodacji.

Kto może skorzystać z tej metody i jak długo trwa terapia?

Atropina 0,01% może być wykorzystywana w przypadku dzieci od 6 do 15 roku życia, u których wzrost krótkowzroczności przez ostatni rok wyniósł przynajmniej 0,5 D. Czas trwania terapii jest zależny od wieku dziecka i osiągniętych efektów.

Dlaczego warto spowalniać rozwój krótkowzroczności?

Krótkowzroczność to nie tylko „ilość
minusów w okularach na nosie”.

Krótkowzroczność to przede wszystkim zbyt długa gałka oczna i w związku z tym cienka siatkówka, a to z kolei powiązane jest z większym ryzykiem chorób oczu takich jak odwarstwienie siatkówki, jaskra czy zaćma. Te choroby mogą prowadzić do trwałej i nieodwracalnej utraty wzroku w późniejszym wieku.

Mniejsza krótkowzroczność oznacza również lepsze widzenie bez soczewek czy okularów.

Problemy w nauce a wzrok dziecka

Wzrokowo uwarunkowane problemy w nauce to trudności szkolne dziecka, które wynikają z zaburzeń widzenia. Zwykle o takich dzieciach mówi się: „mógłby mieć w szkole same szóstki, ale ma trójki, bo jest leniwy”.

Często rodzice nie zdają sobie sprawy z tego, jak ważny w procesie nauki jest prawidłowo działający wzrok. Często właśnie problemy ze wzrokiem, a nie lenistwo, są powodem osiągania słabszych wyników w szkole. Inaczej mówiąc, u takiego dziecka nie ma przyczyny, żeby nie osiągało dobrych wyników w nauce, a jednak tak się dzieje.

Czy wzrokowo uwarunkowane problemy w nauce są częste?

Około 40% problemów w nauce jest pochodzenia wzrokowego lub posiada istotną komponentę wzrokową.

Mogą to być: wada wzroku, zaburzenia w obrębie mięśni oka, albo problemy w rozpoznawaniu tego, co dziecko widzi.

Jakie mogą być objawy kłopotów ze wzrokiem u dziecka?

Może to być senność, kłopot z koncentracją, trudności w zapamiętaniu treści czytanego tekstu, czasowe rozmazanie obrazu, gubienie linijek w trakcie czytania, podwójne widzenie.

Objawy najczęściej występują przy czytaniu, odrabianiu lekcji, korzystaniu z telefonu komórkowego i różnią się w zależności od typu zaburzenia.

Zwykle objawy te prowadzą do tego, że dziecko unika odrabiania lekcji i uczenia się.

Czym są zaburzenia przetwarzania informacji wzrokowej?

Zaburzenia przetwarzania informacji wzrokowej to kłopoty ze zrozumieniem tego, co dziecko widzi.

Mogą dotyczyć problemów z interpretacją lub zapamiętaniem danych wzrokowych (analiza wzrokowa), odtworzeniem danych wzrokowych poprzez pisanie lub rysowanie (integracja wzrokowo-motoryczna) lub niską świadomością lewej i prawej strony (przetwarzanie wzrokowo-przestrzenne).

Jakie są objawy zaburzenia przetwarzania informacji wzrokowej?

Objawy są ściśle związane z typem zaburzenia. Może to być gubienie liter w wyrazach, odwracanie liter czy cyfr. Mogą pojawiać się trudności w nauce matematyki, mylenie symboli matematycznych. Często spotykamy również trudność w odróżnieniu prawej i lewej strony oraz niestaranne pismo.

Kiedy warto przeprowadzić badania diagnostyczne dziecka?

Badanie diagnostyczne warto jest przeprowadzić u każdego dziecka przed rozpoczęciem nauki w szkole, aby wykluczyć ewentualne późniejsze problemy z nauką. Badanie natomiast jest koniecznie u wszystkich dzieci, u których wystąpiły już trudności szkolne. Również dzieci podejrzane o ADHD, dysleksję, dysgrafię, dysortografię itd. powinny przejść badania jakości przetwarzania informacji wzrokowej w ramach diagnostyki różnicowej.

Jak leczyć zaburzenia przetwarzania widzenia?

W większości przypadków bardzo dobre wyniki można osiągnąć przy zastosowaniu terapii widzenia. Są to indywidualnie dopasowane, prowadzone przez specjalistę ćwiczenia, poprawiające działanie kory wzrokowej i mięśni gałki ocznej. Efektem terapii wzrokowej jest poprawa wyników szkolnych dziecka. Terapia widzenia musi trwać od 3 do 6 miesięcy i musi być prowadzona regularnie, aby przyniosła efekty.

Jakie mogą być długofalowe skutki nieleczonych wzrokowo uwarunkowanych problemów z nauką?

Dziecko, które na skutek problemów z narządem wzroku gorzej radzi sobie z czytaniem czy odrabianiem lekcji najczęściej zaczyna unikać tych aktywności.

Takie dziecko, z gorszymi wynikami często niesłusznie posądzane jest o lenistwo. Pogłębiająca się różnica między dzieckiem a rówieśnikami oraz brak efektów jego starań prowadzą do głębokiej frustracji i negatywnie odbijają się na jego samoocenie.